José van der Maat – dochter van Sinterklaas: betrokken, eigenzinnig en dicht bij de mensen

José van der Maat is voor veel inwoners van Hoorn en omgeving een bekend gezicht. Als beheerder van sporthal De Opgang in de Risdam is zij al vele jaren een vast aanspreekpunt voor sporters, buurtbewoners, verenigingen en ouderen. De sporthal is niet alleen een plek waar wordt gesport, maar ook waar mensen elkaar ontmoeten, verhalen delen, samen koffie drinken en zich gezien voelen. Tijdens verkiezingen fungeert De Opgang zelfs als stembureau — symbolischer kan haast niet.

José is 52 jaar en Hoorn zit diep in haar DNA. Ze werd geboren in Hoorn-Noord aan de Sint Matthijsstraat. Toen ze vijf jaar was verhuisde het gezin naar Westerblokker, waar haar vader een Citroëngarage runde met daarnaast de woning. Een hecht gezin: vader Cees, moeder — altijd zorgzaam en met een groot hart voor gastvrijheid — broer Erik, José zelf en jongste zus Ingrid.

Opgroeien tussen ondernemerschap en politiek
José volgde onderwijs aan de Sint Jozefschool in Blokker en later Oscar Romero. Daarna ging ze naar de horecavakschool in Amsterdam. De horeca bleek haar op het lijf geschreven. Acht jaar lang werkte ze bij restaurant Jiorgos aan het Kerkplein, tot de zaak uiteindelijk moest sluiten na jarenlang gedoe rondom het terrasbeleid — een ervaring die haar kijk op regelgeving en handhaving blijvend heeft gevormd.
Na haar horecaperiode ging José aan de slag in het familiebedrijf van haar vader, waar zij zich bezighield met de verkoopadministratie. Tegelijkertijd speelde ze een belangrijke rol in zijn politieke werk. Cees van der Maat was jarenlang actief als raadslid en wethouder in Hoorn, en José was vaak zijn klankbord. Ze las stukken, werkte teksten uit die haar vader dicteerde (typen was niet zijn sterkste kant) en ging met hem inhoudelijk in discussie. Niet zelden scherp, altijd betrokken.
Hoewel haar politieke richting nooit één-op-één die van haar vader werd, deelden zij wel een kern: niet denken in links of rechts, maar in oplossingen. Politiek moest volgens hen vooral praktisch, mensgericht en eerlijk zijn.

De nalatenschap van Cees van der Maat
De naam Van der Maat is in Hoorn onlosmakelijk verbonden met politiek, ondernemerschap én Sinterklaas. Cees van der Maat (1943–2020) was een markante figuur: Citroëndealer, wethouder, raadslid, ondernemer en maar liefst 34 jaar lang de Goedheiligman van Hoorn. Met humor, elan en een karakteristiek wuivend handgebaar wist hij jong en oud te betoveren. Als politicus was hij goed gebekt, niet bang voor een relletje, maar ook een echte realistische politicus die uiteenlopende belangen bij elkaar probeerde te brengen. Hij kreeg als wethouder onder meer de portefeuille Verkeer — “logisch voor een automan” — en moest zich buigen over lastige dossiers zoals het verkeersplan en de nasleep van de museumkraak. Zijn politieke loopbaan kende hoogte- en dieptepunten, maar zijn betrokkenheid bij Hoorn stond nooit ter discussie. Die gedrevenheid, dat elan en die liefde voor de stad ziet José nog altijd als inspiratie, zonder in zijn schaduw te willen staan.

Waarom ÉénHoorn
José raakte opnieuw actief betrokken bij de politiek toen Robert Vinkenborg begon met het opzetten van een lokale, onafhankelijke partij: de Hoornse Onafhankelijke Partij, de voorloper van het huidige ÉénHoorn. Het idee van een partij zonder landelijke lijntjes, die zich richt op wat er lokaal écht speelt, sprak haar direct aan. Samen met een groep betrokken Hoornse inwoners — waaronder Winfred Wester die veelvuldig in de sporthal te vinden was — hielp ze mee aan het schrijven van het verkiezingsprogramma. De bijeenkomsten vonden vaak plaats in De Opgang, waar inhoudelijke discussies en praktische ideeën hand in hand gingen. Zelfs haar vader speelde in die periode nog een prominente rol als meedenker. Voor José voelde het als politiek op z’n best: betrokken mensen, korte lijnen en oog voor de menselijke maat.

Thema’s die haar raken
José’s politieke motivatie komt voort uit wat zij dagelijks ziet. Ze maakt zich sterk voor mensen die te vaak over het hoofd worden gezien: kinderen die tussen wal en schip vallen, jongeren zonder perspectief, eenzame ouderen en langdurig werklozen. In De Opgang ziet ze dagelijks hoe belangrijk ontmoeting, sport en aandacht zijn. Projecten voor ouderen, begeleid sporten, samen koffie drinken en zelfs medische checks maken daar zichtbaar verschil. “Dat sociale aspect is zó belangrijk”, zegt ze. “Daar moeten we als gemeente veel meer in investeren.”
In De Opgang ziet zij hoe belangrijk sociale projecten zijn. Via Team Sport doen ouderen mee aan begeleid sporten, drinken samen koffie en raken met elkaar in gesprek. Er zijn gezondheidsdagen waarop bloeddruk, conditie en cholesterol worden gemeten, met directe terugkoppeling naar de huisarts. “Je ziet mensen opbloeien”, zegt José. “Dat is van onschatbare waarde.” Ook vindt zij dat geld beter terecht moet komen bij mensen die het écht nodig hebben. “Het kan niet zo zijn dat welgestelde mensen probleemloos hulp krijgen, terwijl anderen niet eens weten waar ze moeten aankloppen.”

Ondernemers verdienen ruimte
Als horeca- en sportondernemer weet José hoe stroperig regels kunnen zijn. Ze pleit voor meer vertrouwen en vrijheid voor lokale ondernemers, vooral in de horeca. Minder krampachtig handhaven, soepeler terrassenbeleid, ruimte voor gezelligheid en initiatief. “In andere steden kan het wél. Waarom hier niet?”
Als beheerder van sporthal De Opgang ervaart José dagelijks hoe de gemeente met ondernemers omgaat. Ze ziet kansen, maar ook veel frustratie. Het terrassenbeleid in Hoorn noemt ze onnodig streng. “In steden als Purmerend, Heerhugowaard of Zwolle kan veel meer. Hier mag nauwelijks iets zonder dat Handhaving op de stoep staat.” Voorbeelden zijn er genoeg: geen statafel buiten, geen asbak voor rokende gasten buiten, discussies over laden en lossen, waarschuwingen waar volgens haar vooral gezond verstand nodig is. “Het voelt vaak als een permanente strijd. Dat moet anders. De politiek zou ondernemers moeten faciliteren, niet tegenwerken.”

Lijstduwer met een missie
José staat bewust onderaan de lijst als lijstduwer. Ze weet dat veel inwoners haar kennen en hopen dat haar naam steun oplevert voor ÉénHoorn. “Misschien stemmen mensen op mij omdat ze me aardig vinden of vertrouwen. Dat is prima. Als het de partij helpt, heb ik mijn doel bereikt.” Wat ze concreet wil bijdragen? Meer vrijheid voor ondernemers, meer aandacht voor sociale projecten, ondersteuning van sportverenigingen en belastinggeld zorgvuldiger besteden. Grote uitgaven, zoals aan Westfries Museum en met name de museale opslag of aanbestedingen buiten de regio, mogen volgens haar kritischer bekeken worden. “Het is belastinggeld. Daar moet je uiterst zorgvuldig mee omgaan.”

Dicht bij de mensen
José gelooft dat lokale politiek weer menselijker en toegankelijker moet worden. In haar zaak staat ze iedereen te woord. Mensen met afspraken bij wijkcentrum De Cogge lopen binnen met vragen. Ze luistert, denkt mee en verwijst door. José staat bewust onderaan de lijst, als lijstduwer. Net zoals haar vader ooit deed. “Als mensen mijn naam zien en denken: die José, dat is een goeie, dan is mijn doel al bereikt. Ik kan veel betekenen voor Hoorn — en dat wil ik ook dóén. Politiek begint niet in het stadhuis, maar aan de koffietafel.”
Haar boodschap richting de verkiezingen is helder: De gemeente is er voor de bewoners en ondernemers — niet andersom. En precies dát wil José van der Maat blijven uitdragen.