Warmtenet en fossiele brandstof

Warmtenet: duurzaamheid moet eerlijk blijven

Van het gas af? Niet blind en zeker niet via het mislukte warmtenet Hoorn

Het warmtenet in Hoorn is mislukt. Bewoners kregen te maken met hoge kosten, extreme overlast en uiteindelijk een systeem dat méér CO₂ uitstoot dan de HR-ketels die het moest vervangen. Wijken werden opengebroken, leidingen gelegd, maar het eindresultaat was een duurder, kwetsbaarder en minder duurzaam systeem waar inwoners geen keuzevrijheid meer hadden. Hoorn heeft de littekens nog steeds: kosten die uit de hand liepen, technische problemen, en bewoners die totaal niet overtuigd waren van de beloofde voordelen.

En dit is geen Hoorns incident. In heel Nederland klapt het warmtenetmodel in elkaar. De problemen zijn structureel. Amsterdam laat dat glashelder zien. Wethouder Pels (Amsterdam) waarschuwt dat warmtenetten vastlopen door gebrek aan geld, onduidelijke wetgeving en bewoners die terecht bang zijn om uiteindelijk duurder uit te zijn dan met gas. In 2024 schoten de vaste lasten van de Amsterdamse stadsverwarming omhoog omdat Vattenfall de kosten moest terugverdienen via te weinig aansluitingen. De beloofde betaalbaarheid stortte in, het vertrouwen verdween en de uitbreiding werd stopgezet. De samenwerking met corporaties en de gemeente klapte.

Wat betekent dat voor Hoorn?
Heel simpel:
**Als warmtenetten in grote steden al niet werken, waarom zou Hoorn zich opnieuw laten vastzetten in een systeem dat hier al eerder is mislukt?**

De lessen zijn keihard:
– Warmtenetten leveren vaak méér CO₂-uitstoot op dan een HR-ketel.
– Kosten exploderen, bewoners verliezen keuzevrijheid en zitten vast aan een monopolie.
– Straten worden jarenlang opengebroken voor infrastructuur die nauwelijks voordeel oplevert.
– De rekening altijd bij inwoners terecht — vooral bij huurders en mensen met lage inkomens.
– Zodra de businesscase wankelt, trekken energiebedrijven zich terug en blijven gemeenten en bewoners met het probleem zitten

Ons principe blijft daarom glashelder:
Geen dwang. Geen monopolies.

De aanleg van het warmtenet in Hoorn – onder meer in de Kersenboogerd – laat zien dat de energietransitie inwoners direct raakt. Hoewel de bedoeling goed is, merken veel bewoners vooral de hoge kosten, verplichte aansluiting en het gebrek aan zeggenschap over hun eigen energievoorziening.
ÉénHoorn is vóór verduurzaming, maar tegen dwang. Duurzame energie moet niet leiden tot hogere woonlasten of ongelijkheid. Bewoners moeten kunnen kiezen en begrijpen waarvoor ze betalen.

Daarom wil ÉénHoorn:

Geen verplichte aansluiting zonder aantoonbare financiële voordelen;
Volledige transparantie over tarieven en contracten bij warmtenetten;
Betere communicatie en inspraak voor bewoners bij aanlegprojecten;
Actieve ondersteuning voor huishoudens die moeite hebben met de kosten van energie (bestrijding van energiearmoede);
Onderzoek naar alternatieve oplossingen zoals buurtwarmtepompen, warmtekoudeopslag en zonnewarmte;
Toegang tot subsidies ook voor huurders, zodat verduurzaming niet alleen weggelegd is voor woningeigenaren.
Het huidige systeem van stadswarmte – met één leverancier en weinig concurrentie – vraagt om sterkere gemeentelijke regie. ÉénHoorn wil dat de gemeente optreedt als bewaker van betaalbaarheid, duurzaamheid én keuzevrijheid.